ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలో భూముల రిజిస్ట్రేషన్లు, యజమానుల హక్కులకు సంబంధించి రాష్ట్ర ప్రభుత్వం చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది. దశాబ్దాలుగా వేలాది మంది రైతులకు, స్థల యజమానులకు తీవ్ర ఇబ్బందులు సృష్టిస్తున్న 22A నిషేధిత ఆస్తుల జాబితా (Section 22A Prohibited Property List) సవరణపై ప్రభుత్వం కొత్త జీవోను జారీ చేసింది. అమరావతి సచివాలయంలో రెవెన్యూ శాఖ మంత్రి అనగాని సత్యప్రసాద్ ఈ నూతన మార్గదర్శకాలకు సంబంధించిన వివరాలను వెల్లడించారు.
ప్రధాన మార్పులు మరియు కొత్త నిబంధనలు
గతంలో చిన్న కారణాలకే ప్రైవేట్ భూములను నిషేధిత జాబితాలో చేర్చడం వల్ల రిజిస్ట్రేషన్లు నిలిచిపోయి భూ యజమానులు ఇబ్బందులు పడేవారు. ఈ పరిస్థితికి ముగింపు పలుకుతూ ప్రభుత్వం కింది కీలక నిర్ణయాలు తీసుకుంది:
- 1954 పూర్వపు అసైన్డ్ భూములకు విముక్తి: 18.06.1954 కంటే ముందు అసైన్ చేసిన భూములన్నింటినీ 22A నిషేధిత జాబితా నుంచి తక్షణమే తొలగించారు. ఈ భూములకు ఇకపై సాధారణ పట్టా భూముల్లాగే పూర్తి స్వేచ్ఛా హక్కులు, అమ్మకపు రిజిస్ట్రేషన్ హక్కులు లభిస్తాయి.
- ప్రభుత్వానిదే నిరూపణ బాధ్యత: తమ భూమి ప్రభుత్వ స్థలం కాదని నిరూపించుకోవాల్సిన బాధ్యత ఇకపై సామాన్య పౌరులపై ఉండదు. ఆ భారం పూర్తిగా ప్రభుత్వానిదే.
- వెబ్ల్యాండ్ 2.0 కఠినతరం: వ్యవసాయ భూములకు సంబంధించి ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ మాన్యువల్ ఎంట్రీలకు అనుమతి లేదు. కేవలం వెబ్ల్యాండ్ 2.0 (Webland 2.0) పోర్టల్ను మాత్రమే ప్రామాణికంగా పరిగణిస్తారు.
- గ్రామ కంఠం రక్షణ: గ్రామ కంఠం స్థలాలు, చెల్లుబాటయ్యే పట్టా భూములను ఎలాంటి కారణం లేకుండా 22A జాబితాలో ఎంటర్ చేయడానికి వీలులేదు.
పాత మరియు కొత్త నిబంధనల పోలిక (22A రూల్స్)
కొత్త జీవో ద్వారా భూ యజమానులకు లభించే ప్రయోజనాలను కింది పట్టిక ద్వారా సులభంగా అర్థం చేసుకోవచ్చు:
| నిబంధన / అంశం | పాత విధానం (Old Rules) | కొత్త జీవో విధానం (New Rules) |
| 1954 పూర్వ అసైన్డ్ భూములు | రిజిస్ట్రేషన్ నిషేధం (22A లిస్ట్) | జాబితా నుండి శాశ్వత తొలగింపు |
| భూమి నిరూపణ బాధ్యత | భూ యజమాని పైనే ఉండేది | పూర్తిగా ప్రభుత్వం పైనే ఉంటుంది |
| అత్యవసర నిషేధ ప్రక్రియ | ఎప్పుడు పడితే అప్పుడు నమోదు చేసేవారు | గరిష్టంగా 60 రోజుల్లో ప్రక్రియ పూర్తి చేయాలి |
| పౌరులకు నోటీసు వ్యవధి | సరిగ్గా ఇచ్చేవారు కాదు | కనీసం 30 రోజుల గడువుతో నోటీసు ఇవ్వాలి |
అత్యవసర నిషేధ ప్రక్రియలో మార్పులు
ఏదైనా భూమి అన్యాక్రాంతం కాకుండా అడ్డుకోవడానికి అత్యవసరంగా 22A జాబితాలో ప్రతిపాదించాల్సి వస్తే, సంబంధిత అధికారులు కింది నియమాలను కచ్చితంగా పాటించాలి:
- అత్యవసర ప్రతిపాదన ప్రక్రియను మొత్తం 60 రోజులలోపే పూర్తి చేయాలి.
- నిర్ణయం తీసుకునే ముందు సంబంధిత పౌరుడికి తన వివరణ ఇచ్చుకోవడానికి 30 రోజుల గడువుతో తప్పనిసరిగా నోటీసు జారీ చేయాలి.
- ఒకవేళ 60 రోజుల్లోపు ప్రక్రియను అధికారులు పూర్తి చేయకపోతే, ఆ భూమి స్వయంచాలకంగా ప్రైవేట్ పట్టా భూమి గానే కొనసాగుతుంది.
పబ్లిక్ ఇంక్లూజన్ రిజిస్టర్ (Public Inclusion Register)
భూ రికార్డుల్లో పారదర్శకతను పెంచేందుకు ప్రభుత్వం మరో అడుగు ముందుకేసింది. 22A జాబితాలో ప్రతిపాదించిన ప్రతి ఫైల్ సమాచారాన్ని సామాన్య ప్రజలు కూడా సులభంగా తెలుసుకునేందుకు వీలుగా ఐజీఆర్ఎస్ (IGRS) ఆన్లైన్లో ‘పబ్లిక్ ఇంక్లూజన్ రిజిస్టర్’ ను నిర్వహిస్తుంది. ఈ నూతన జీవోకు అనుగుణంగా 90 రోజుల్లోపు సంబంధిత ఐజీఆర్ఎస్ మరియు సీసీఎల్ఏ సాఫ్ట్వేర్లలో సాంకేతిక మార్పులు పూర్తి చేయాలని ప్రభుత్వం అధికారులను ఆదేశించింది.